زبان ها و گویش های محلی گیلان و خطر انقراض آنها

زبانها و لهجه های ایرانی که امروز متداول است و از قفقاز تا فلات پامیر و ازعمان تا آسیای مرکزی بدانها سخن میگویند تنوع بسیار دارد . از این میان زبان فارسی به مناسبت ادبیات پردامنه و اعتبار تاریخی و نفوذ آن در سایر زبانها و لهجه های ایرانی ، و نیز در زبان غیر ایرانی ترکی اهمیت خاص دارد . زبانها و لهجه های ایرانی کنونی را میتوان به چند گروه تقسیم کرد. نخست این زبانها به دو دسته شرقی و غربی تقسیم میشوند.
الف ) زبانهای ایرانی شرقی که امروزه رایج است عبارتند از :
1. آسی 2 . یغنوبی 3. پشتو
ب ) زبانهای دسته غربی کثرت و تنوع بیشتری دارند. اهم آنها بدین قراراست :
1. بلوچی 2. لهجه های ساحل مازندران 3. زبان ها و لهجه های جنوبی

  بررسی و تحلیل شیوه های دفع مواد زاید جامد شهری در شهرستان تالش

شهرستان تالش با جمعیتی معادل 179499 نفر در سال 1385 ، روزانه 88 تن زباله تولید می کند. محل های کنونی دفن زباله علاوه برتکمیل ظرفیت در شهر هشتپر و در 3 تا 4 سال آینده در بقیه شهرها ، از موقعیت محیطی کاملا نامناسبی بهره گرفته و آثار و آلودگی های زیست محیطی آن نه فقط در شرایط کنونی پدیدار شده بلکه در آینده نزدیک نیز آثار منفی خود را بهتر نشان داده و به توسعه شهرهای این شهرستان خلل وارد کرده و در آینده نیز خواهد کرد. از میان روش های مختلف دفع زباله ، روش دفن مواد زاید جامد از مهمترین روش هایی بوده که مدیریت شهری این شهرستان طی 20 سال اخیر در شهر هشتپر و در 5 سال اخیر در شهرهای دیگر بر آن تکیه کرده است.
نتایج بررسی موقعیت محل های دفن زباله حاکی از نامساعد بودن محل دفن کنونی است که در آن بسیاری از اصول ، معیارها و ضوابط مکان گزینی نادیده گرفته شده و پیش بینی می شود که در آینده نزدیک آثار زیست محیطی آن نمایان تر شود. این در حالی است که مدیریت شهری شهرستان در 5 سال اخیر درصدد احداث کارخانه کمپوست بوده اند که تاکنون در مرحله سرمایه گذاری باقی مانده است.
در این پژوهش همه روش ها و روال کاری و همچنین امکانات و تجهیزات شهری در امر سیستم مواد زاید جامد شهری در شهرستان تالش مطالعه شده و در پایان نتیجه گیری و پیشنهادات لازم ارائه شده است.

  پرورش ماهی در دهستان لیسار(فواید، مضرات و مشکلات)

دراین نوشتار که به بررسی وضعیت پرورش ماهی در دهستان لیسار پرداخته است ، مشخص گردید که تعداد 7 نمونه مزرعه پرورش ماهی در این محدوده به فعالیت می پردازند. وسعت بیشتر مراکز پرورش ماهی در حدود 500 متر مربع است که در 5 مزرعه ماهی سرد آبی از نوع قزل آلا رنگین کمان ودر 2 مزرعه نیز ماهی گرم آبی از نوع کپور ماهیان پرورش داده می شود.

  نشانه‌های جمع در زبان تالشی

قبل از پرداختن به اصل مقاله، طرح چند نکته مهم و اساسی را لازم می‌دانم، هرچند ممکن است ملالت خوانندگان محترم را فراهم آورد. بنابر این، برخود فرض می‌دانم در صدر سخن از مخاطبان و اهل تحقیق عذرخواهی کنم. معمولاً آن‌گاه که سخن از قلم به میان می‌آید، محور اساسی کلام را ستایش و تمجید شکل می‌دهد. گاه ستایش و تمجید چنان اوج می‌گیرد که به قداست می‌انجامد. تقریباً در همه فرهنگ‌ها و تمدن‌های بشری در طول تاریخ با نگاهی همراه با تکریم به قلم و نوشتن نگریسته‌اند؛ البته، چنین نگرشی به دلیل اهمیت و نقش فوق العاده‌ای که نوشتن در زندگی بشر ایفا کرده و می‌کند، کاملاً منطقی و بجاست؛ اما نکته اینجاست که نوشتن هم مانند سایر پدیده‌های انسانی با توجه به زمان و مکان نگارش، و قصد و غرض نویسنده می‌تواند هم‌سنگ جنبه‌ها و نقش‌های مثبت، پیامدهای منفی نیز داشته باشد.

  تاریخچه بررسی زبان تالشی

اولین اطلاعات مربوط به زبان تالشی در جلد دهم « فرهنگ راهنمای دایره المعارف» استارچفسکی دیده می شود که در سال 1848 م در سن پترزبورگ منتشر شد . در این کتاب آمده است:" لهجه تالشی یکی از شش لهجه اصلی زبان فارسی است که در تالش رایج است و شاید این سرزمین را بتوان مهد زبان تالشی نامید ....

  مدفن شیخ زاهد گیلانی کجاست؟

این مقاله به بررسی مدفن یکی از بزرگان و عرفای قرن 7 و 8 قمری به نام شیخ زاهد گیلانی می پردازد. شیخ زاهد گیلانی که گفته می شود تالش بوده است بنا بر نوشته محقق در هلیه کران آستاری تالش و یا سیاهورود مدفن وی قرار دارد....

  "چوپان- خدا" در قصه های عامیانه گیلان

این مقاله به بررسی "چوپان- خدا" در قصه های عامیانه استان گیلان پرداخته است و بر روی افسانه "سیا گالش" که در میان تالشان رواج دارد پرداخته است. "سیا گالش" در افسانه های تالاشی حافظ حیوانات و چهار پایانی مانند آهو، گوزن و گاو می باشد.

  یک اثر ارزشمند روسی درباره زبان تالشی

پاول ریس (1861-1831م) از نخستین پژوهشگران روسی است که درباره زبان تالشی شمالی به تحقیق پرداخته است. از مجموعه نوشته‌های او «کلیاتی درباره ساحل جنوبی دریای خزر» (مجله انجمن جغرافیایی قفقار، سال1864م، شماره 6) و چند مقاله کوتاه درباره ایران (روزنامه قفقاز، سال56- 1855م) به چاپ رسیده است. اما مهم ترین اثر وی «درباره تالش‌ها، طرز زندگی و زبان آنها» نام دارد که در شماره سوم مجله انجمن جغرافیایی قفقاز، در تفلیس به چاپ رسیده است. در واقع، این رساله اولین تجربه علمی در بررسی ریشه زبان های ایرانی در قفقاز است.

  Do the Talysh and Tat Languages Have a Future in Azerbaijan

این مقاله انگلیسی توسط یکی از محققین یکی از دانشگاههای ایالت داکوتا در آمریکا نوشته شده است و همانگونه که از نام مقاله مشخص است به بررسی آینده زبانهای ایرانی تالشی و تاتی در جمهوری آذربایجان پرداخته است....

  نشانه هایی از یک تمدن گمشده

در این مقاله نویسنده با نام بردن از برخی مکانهای باستانی منطقه تالش و برخی نامهای کهن و بیان نشانه هایی درباره هر یک از آنها سعی داشته است که در منطقه تالش نشانه هایی از یک تمدن کهن را شناسایی کرده و معرفی نماید. متاسفانه موفق به شناسایی ماخذ چاپ این مقاله نشده ایم.

  سه کتاب درباره تالش و تات

در این نوشتار به بررسی سه کتاب "تالشی ها کیستند؟"، "تاتها و تالش ها" و "فرهنگ تاتی و تالشی" هر سه نوشته محقق و تالش شناس ارجمند علی عبدلی پرداخته شده است. این مقاله در نشریه آینده – سال هفدهم- چاپ گردیده است.

  جغرافیای جمهوری آذربایجان

.... حدود 60 درصد از کل مساحت جمهوری آذربایجان را اراضی کوهستانی تشکیل می دهد..ازواحدهای ژئومرفولژیک مهم آذربایجان می توان از «قفقازبزرگ» ،«قفقاز کوچک»، «کوههای طالش» و جلگه«کر- ارس»را نام برد که شمال ،غرب و جنوب شرقی قلمرو آذربایجان را در برمی گیرد.متوسط بلندی اراضی آذربایجان 657 متر است…

  تاسوعا در کوهستان های تالش؛ وقتی که علم عزاداران به جوش می آید

از گردنه های صعب العبور، جنگل های سرمازده پوشیده از برف، خانه های چوبی، از میان گله گوسپندان و صدای پارس سگ های گله وقتی می گذری در انتهای راه های کوهستانی تالش به روستایی می رسی به نام «آق اولر» - کاخ سفید کوهستانی - که آمیزه یی است از طبیعتی دیرپا، همزیستی آذری و گیلک و تالشی، سنی و شیعه، نقشبندیه و قادریه.

  مختصری درباره نقش شاندرمنی ها در نهضت جنگل

یازدهم آذرماه هر سال یاد‌آور شهادت مردی است که خیلی ها گیلان با نام او می شناسند. نگارنده در قالب نوشتاری مفصل و مستند به نقش بسیار حساس و برجسته‌ی تالشان در این قیام او پرداخته است و با پژوهش، بررسی، ژرف‌نگری، تدبّر و تأمل بیشتر در ابن قیام مردمی و با استفاده از متون و مستندات مکتوب و مصاحبه‌های مختلف با اهل اطلاعِ موثق، این نقش برجسته و مهم قوم و دیار تالش را در آن به مقدار توان خویش نمایانده است(1). اینک به مناسبت هشتادوهفتمین سالروز شهادت آن بزرگمرد دوران تاریکی در پیکار با نابکاران، بخش کوتاهی از آن تحقیق که همراهی و همگامی مردم شاندرمن با قیام جنگل را بیان می‌کند به علاقمندان و خوانندگان محترم ماهنامه تالش تقدیم می‌شود.

  مقایسه چند نکته دستوری در گویش لاری و تالشی

گویش لاری از نظر جغرافیایی در جنوب استان فارس در منطقه‌ای به نام لارستان رواج دارد و شامل چند گونه، از جمله لاری، اِوزی، جویمی، خُنجی، گَراشی، بَسْتَکی، و ... است. از نظر رده‌شناختی، گویش لاری به زبانهای ایرانی گروه جنوب غربی تعلق دارد و مثل فارسی امروز، شکل نوین و تحول‌یافته فارسی میانه (پهلوی) و فارسی باستان است و از نظر تاریخی نیز در حوزه جغرافیای سیاسی آن زبانها قرار دارد. اما، زبان فارسی و لاری به خاطر شرایط خاص اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و قومی هریک تحول متفاوتی پیدا کرده‌اند. ظاهراً گونه‌های مختلف لارستان تفاوت عمده‌ای با هم ندارند. جز اینکه به نظر برخی لاری «فارسی‌شده‌تر» از بقیه است...