پان‌ترکسیم و تالشیان؛ تالشان تحت فشار دولت جمهوری آذربایجان

پی‌گیری سیاست‌های پان‌ترکی در جمهوری آذربایجان (اران) به ویژه در سال‌های 1992-1993 انگیزه‎ی ایجاد تنش‌های قومی در این بخش به ویژه در میان تالشی‌ها، لزگی‌ها و آوارها شده است. در این کشور افزون بر قوم ترک‌زبان اقلیت‌های لزگی، آوار، تالشی، کرد، ارمنی و روس زندگی‌ می‌کنند.
پرسمان قومیت‌ها در این کشور ِ تازه برپا شده چنان جدی بوده است که برای نمونه در سال 1384 مشاور وقت رئیس جمهوری آذربایجان (اران) در امور ملی در دیدار با نمایندگان اقلیت‌های قومی گفته بود که در صورت پیروزی مخالفان در انتخابات، تیره‌های غیر آذری برای بیرون رفتن از کشور تحت فشار قرار خواهند گرفت!

  آق اولر (نوئه دی)

روستای آق اولر (نوئه دی) از توابع بخش مرکزی شهرستان تالش، با مختصات جغرافیایی 48 درجه و 38 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 51 دقیقه عرض شمالی در 38 کیلومتری شمال غربی شهر هشتپر و در 143 کیلومتری رشت قرار دارد.
روستای آق اولر (نوئه دی) از روستاهای کوهپایه‏ای استان گیلان است و از سطح دریا 1100 متر ارتفاع دارد. این روستا از شمال به روستای مریان، از شمال شرق به روستای سیاهونی و از جنوب به جنگل و از غرب به روستای حسن دگیرمان محدود می‏شود.

  مریان

روستای مریان از توابع بخش مرکزی شهرستان تالش، با مختصات جغرافیایی 48 درجه و 37 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 50 دقیقه عرض شمالی، در 37 کیلومتری شمال غربی هشتپر و 143 کیلومتری رشت قرار دارد.
این روستا از شمال به روستای ناوان، از شرق به روستای سینا هونی، از جنوب به اراضی جنگلی و از غرب به روستای آق اولر محدود می‏شود.

  سیاهورود

روستای سیاهورود از بخش سردار جنگل شهرستان فومن، با مختصات جغرافیایی 49 درجه و 4 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 15 دقیقه عرض شمالی، در 9 کیلومتری شمال شهر سردار جنگل، 23 کیلومتری شهر فومن و 50 کیلومتری رشت قرار دارد.
این روستا، از شمال به روستای توسه‏کلا، از غرب به روستای کیش دره، از جنوب به روستای تطف‏رود و از شرق به روستای سه‏سار محدود می‏شود.

  قلعه رودخان بزرگترین دژ دفاعی ایران در شمال کشور

قلعه رودخان قلعه‌ای که شاید بزرگ‌ترین دژ دفاعی ایران در شمال کشور باشد.
قلعه رودخان که به «سکسار» و «قلعه حسامی» نیز شهرت دارد، با وسعتی بیش از 5/2 هکتار و بارویی به طول یک‌هزار و 550 متر، دارای 42 برج و دیده‌بانی است. در این دیوار‌های قطور، منافذ و ترکش‌هایی برای ریختن مواد مذاب و تیراندازی نیز تعبیه شده است.

  ماسوله شهری با شهرت جهانی

شهر تاریخی ماسوله شهرت جهانی دارد. این شهر که همه ساله پذیرای خیل گردشگران از اقصی نقاط ایران و جهان است، با وسعتی حدود 160 هزار مترمربع در غربی ترین ناحیه استان گیلان واقع است.
بافت "خانه شما بام خانه دیگری است" ماسوله در کمتر نقطه ای از دنیا به کار رفته چون حیاط خانه شما بام خانه ای دیگر است و گردشگران بیشتر برای دیدن از بافت معماری و تاریخی ماسوله به این شهر سفر می کنند اما بسیاری نیز از شهرهای اطراف برای استفاده از آب و هوا و طبیعت زیبای ماسوله بار سفر به این منطقه را می بندند.

  مسجد اسپیه مزگت

اسپیه مزگت با معماری مستحکم و خاص، بدلیل وجود شاخصه هایی نظیر، کتیبه کوفی که در سطح استان بی بدیل است ، بحق از عجایب هفتگانه معماری گیلان بشمار می رود . اسپیه مزگت یا "مسجد عبدالهی" متشکل از دو واژه اسپیه به معنی سفید و مزگت به معنی مسجد است که بصورت ترکیبی ، به معنای مسجد سفید است و علت آن نیز سفید بودن نمای بیرونی آن بدلیل اندود آهک بوده است .

  مناره گسکر

مناره گسکر در روستای مناره بازار واقع شده است، این روستا در 9 کیلومتری غرب صومعه سرا قرار دارد . متأسفانه از بانی و از سال احداث این مناره اطلاعاتی در دست نیست....
این مناره در شهر گسکر (دومین شهر صنعتی تالشان در دوره صفویه) ساخته شده است که متاسفانه این شهر امروزه وجود ندارد.

  بقعه شاه میل لرزان

بقعه چوبی امام سلطان محمود شاه دنیوری بن زید بن امام زین العابدین، در دهکده شاه میل لرزان، از توابع تالش واقع شده است.
با توجه به تزئینات و خط ثلث نوشته شده بر گنبد، این بنا متعلق به دوره قاجاریه است. این بقعه از 3 قسمت: مسجد زنانه، مردانه و بقعه تشکیل شده است که قدیمی ترین بخش، ساختمان مقبره است.

  پیرهرات سایتی زیبا برای گردشگری

روستای پیرَلاتpiralāt معروف به پیرهرات که خود اهالی آن را پیرات pirāt نیز می گویند در دهستان خاله سرا در بخش اسالم شهرستان تالش قرار دارد. روستای پیرهرات به خاطر قرار گرفتن زیارتگاهی با همین نام و به خاطر شرایط دیگری که دارد می تواند به صورت یک سایت گردشگری در منطقه اسالم مطرح شود، به شرطی که به آن توجه شود.

  تالش؛ قدمتی به درازای تاریخ

قوم تالش پراز فراز ونشیب های بسیار تاریخی ، هم اکنون در غرب وشمال غرب گیلان ساکن است و مرز های جغرافیایی این قوم از مرزهای صومعه سرا تا مرزهای شهر باکو واقع در کشور آذربایجان کنونی را شامل می شود که به سه بخش تالش شمالی ،تالش میانی،وتالش جنوبی تقسیم می شود; مناطق رودبار،شفت ٬ فومنات ٬ ماسال٬ شاندرمن ٬ رضوانشهر٬ پره سر٬ اسالم٬ هشتپر٬ آستارا ولنکران ازمهمترین نقاط تالش به شمار میروند. برخی محل زرتشت را روستای دراژه در تالش شمالی دانسته اند.

  امامزاده ابراهیم

روستای امامزاده ابراهیم از توابع بخش احمد سرگوراب شهرستان شفت، با مختصات جغرافیایی 49 درجه و 26 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 2 دقیقه عرض شمالی، در 23 کیلومتری جنوب شرقی شهر شفت و 57 کیلومتری شهر رشت قرار دارد.

  Influence of relict forests of humid subtropics on yellow soils Influence des forêts reliques sur les sols jaunes

این مقاله به زبان انگلیسی درباره خاک جنگل بوده که یک مقاله تخصصی در حوزه خاکشناسی و جنگل داری می باشد که به منطقه مورد مطالعه آن جنگلهای ناحیه تالش در جمهوری آذربایجان می باشد. این مقاله در دانشگاه باکو جمهوری آذربایجان به رشته تحریر در آمده است.

  تالش زبانان استان اردبیل

تالش زبانان اردبیل
استان اردبیل دارای زیباییهای فراوانیست که هر پژوهشگر تیزبینی را مسحور خود میسازد بابررسی لایه های اجتماعی این منطقه به تنوع زبانی مردمان این دیار برمیخوریم که جای تامل وتوجه بسیار دارد از مردم تالش وتات زبان شاهرود وکلور خلخال گرفته تا تالش زبانان نمین وعنبران همگی نشان از این تنوع میباشد که در کنار زبان نفیس آذری آلبوم فرهنگی استان را هرچه پربارتر میسازد زبان تالشی یکی از کهن‌ترین زبان‌های ایرانی است که از دیدگاه زبان شناسی، ارزش ویژه‌ای دارددر این مقاله به معرفی تالش زبانان استان اردبیل میپردازیم
آنجا که آب وهوای کوهستانی دست دوستی با آب وهوای خزری داده ومنطقه ای خوش آب وهوا بین استان گیلان واردبیل را به جامعه بشری ارزانی داشته قطعه ای کوچک از بهشت خداوندی را به ذهن متبادر میسازد که تالش زبانان استان اردبیل عموما در این وادی سکنی گزیده اند از کناره های تونل گردنه حیران در امتداد مرز ایران وآذربایجان تا پاسگاه صد آفرین وازآن نقطه مرزی تا شهر اردبیل نوای زیبای زبان تالشی به گوش میرسد مردمان تالش زبان این منطقه که عموما شافعی مذهب میباشندعلاوه برزبان تالشی به زبانهای فارسی وآذری نیز تکلم کرده با سایر هموطنان خود تعامل بسیار مناسبی دارند

  در جستجوی میراث زبان تالشی در استان اردبیل

از مهم‌ترین عناصر ایرانی در این سرزمین کهن می‌توانیم از زبان دیرین آذربایجان، یعنی زبان شکوهمند آذری نام ببریم که در زیر خاکستر قرون، اخگرهای گرم و فروزان آن همچنان مشتعل است و در اردبیل به صورت زبان تالشی نه‌تنها در برخی مناطق حفظ شده است، بلکه در لایه‌های زیرین زبان ترکی اردبیل نیز نشانه‌هایی از آن در قالب برخی واژه‌ها باقی مانده‌اند. با آن‌که ارتباط زبانی مردم اردبیل با گویشوران تالشی و آذری‌زبان در چند سده اخیر کاملاً قطع شده است، وجود چنین نشانه‌هایی از این حقیقت مکتوم پرده بر می‌دارد که این‌گونه واژه‌ها به احتمال زیاد متعلق به دوره‌ای هستند که مردم اردبیل به زبانی بجز زبان ترکی فعلی سخن می‌گفتند، یعنی همان زبانی که شیخ صفی‌الدین اردبیلی دوبیتی‌های سوزناک و آکنده از شور و حال خود را بدان می‌سرود. همان زبانی که با زبان فعلی مردم عنبران خویشاوندی بسیار نزدیکی دارد. نگارنده در این مقاله پس از معرفی زبان دیرین مردم آذربایجان بر اساس نظر برخی محققان صاحب‌نام و سوابق پژوهش در این باره، به جستجوی میراث زبانی تالش‌ها در اردبیل خواهم پرداخت و نمونه‌هایی از این واژه‌ها را معرفی خواهم کرد که چون اندکی از بسیار می‌تواند برای مقایسه و تطبیق واژگان گویش فعلی عنبران با واژگان آذری- تالشی موجود در گویش اردبیلی مفید باشد.